Cách viết chữ 最 (zuì)

Chữ 最 - chữ để nói "nhất"

最 là chữ dựng so sánh bậc cao nhất trong tiếng Trung, đứng ngay trước tính từ: 最好 (zuìhǎo, tốt nhất), 最大 (zuì dà, lớn nhất), 最近 (zuìjìn, gần đây), 最后 (zuìhòu, cuối cùng), 最初 (zuìchū, ban đầu).

Cấu trúc đơn giản mà dùng được ngay: 最 + tính từ = "…nhất". 这个最便宜 (Zhège zuì piányi, Cái này rẻ nhất). Không cần biến đổi gì thêm, khác hẳn tiếng Anh phải đổi đuôi.

Tên gọi từng nét trong chữ 最

Chữ 最 có 12 nét, khớp bộ dữ liệu nét chuẩn hanzi-writer-data mà app Kai Hanzi dùng để render. Chia hai tầng: 曰 trên (4 nét), 取 dưới (8 nét).

Phân tích chi tiết từng nét

Trên trước dưới sau; riêng tầng dưới lại chia tiếp trái (耳) trước, phải (又) sau.

1-4. Khung 曰: sổ cạnh trái, ngang gập tạo đỉnh và cạnh phải, ngang giữa, ngang đáy. Khung này viết dẹt ngang, đừng vuông như 日. 5. Nét ngang dài (一): ngay dưới khung, kéo một nét ngang rộng - đây là đỉnh của 耳, cũng là nét giữ cân cho cả chữ. 6-7. Hai nét sổ (丨): dựng hai cạnh của 耳. 8-9. Hai nét ngang (一): hai vạch nằm trong lòng 耳. 10. Nét hất (㇀): đáy 耳 không phải nét ngang thẳng mà là một nét hất chéo lên bên phải - chi tiết này người mới rất hay viết thành ngang, làm chữ cứng đờ. 11. Nét phẩy (丿): bắt đầu 又, đổ xéo xuống trái. 12. Nét mác (㇏): trải một nét dài xuống phải, kết bằng đuôi loe - nét kết của cả chữ.

Với chữ 12 nét, việc chia tầng rõ ràng quan trọng hơn tốc độ: khung 曰 chiếm khoảng 1/3 chiều cao trên. Xem quy tắc bút thuận trên trước dưới sau.

Bộ thủ và cấu tạo chữ 最

Bộ thủ của 最 là 曰 (yuē) - âm Hán-Việt VIẾT, nghĩa gốc là nói rằng, bộ thủ Khang Hy số 73. Phần dưới là 取 (qǔ, lấy), bản thân 取 lại ghép từ 耳 (ěr, tai) và 又 (yòu, bàn tay).

Vì sao 取 lại là "tai + tay"? Thời cổ, người ta cắt tai kẻ địch bại trận làm bằng chứng chiến công - "tay lấy tai" thành nghĩa lấy, đoạt được. Nghe rợn nhưng chính vì thế mà nhớ mãi.

Ghép hai tầng: nói được (曰) mà cũng đoạt được (取) - vừa danh vừa thực, xứng đứng đầu. Đó là đường từ hình chữ tới nghĩa "nhất".

Mẹo nhớ chữ 最

Bám vào câu chuyện của 取: tai (耳) bị bàn tay (又) tóm lấy = đoạt được; thêm 曰 ở trên là "được xướng tên" - ai vừa được xướng tên vừa đoạt giải thì đứng nhất.

Về âm Hán-Việt, 最 đọc là TỐI, và người Việt có sẵn: tối đa, tối thiểu, tối ưu, tối hậu. Chú ý "tối" ở đây không phải tối tăm mà là "mức cùng cực" - 最大 chính là tối đa, 最小 là tối thiểu, 最后 là tối hậu. Nhớ được mối nối này thì học 最 gần như không tốn công, đúng như âm Hán-Việt: lợi thế của người Việt học chữ Hán nói.

Đừng nhầm 最 với 取 và 撮

Mẹo ngắn: 取 là tay lấy tai, đội thêm 曰 thành 最 (nhất), thêm tay nữa thành 撮 (bốc nhúm). Ba chữ xếp thành một chuỗi lớn dần, nhớ chuỗi thì khỏi nhớ rời.