Cách viết chữ 再 (zài)

Chữ 再 - "lại lần nữa", chữ nằm trong câu chào quen nhất

再 xuất hiện ngay bài học đầu tiên của mọi giáo trình, vì nó nằm trong 再见 (zàijiàn, tạm biệt - nghĩa đen là "gặp lại"). Ngoài ra: 再说 (zàishuō, tính sau, nói sau), 再三 (zàisān, nhiều lần), 一再 (yízài, hết lần này đến lần khác), 再来一个 (zài lái yí ge, thêm một cái nữa).

Một điểm ngữ pháp đáng nhớ sớm: 再 dùng cho việc lặp lại trong tương lai (chưa xảy ra), còn 又 (yòu) dùng cho việc đã lặp lại rồi. 明天再来 = mai lại đến (chưa đến), 他又来了 = anh ta lại đến rồi (đã đến).

Tên gọi từng nét trong chữ 再

Chữ 再 có 6 nét, khớp bộ dữ liệu nét chuẩn hanzi-writer-data mà app Kai Hanzi dùng để render.

Phân tích chi tiết từng nét

Chữ này là bài tập rất tốt cho hai quy tắc cùng lúc: trên trước dưới sau và khung ngoài trước, ruột sau, đáy khép cuối.

1. Nét ngang (一): mở đầu bằng một vạch ngang ngắn trên đỉnh.
2. Nét phẩy (丿): từ trái nét ngang, kéo một nét gần thẳng đứng, hơi nghiêng vào trong - đây là cạnh trái của khung.
3. Nét ngang gập móc (㇆): kéo ngang sang phải rồi gập xuống thành cạnh phải, cuối nét hất một cái móc nhỏ vào trong. Một nét liền, không nhấc bút.
4. Nét sổ (丨): sổ một nét thẳng ngay giữa khung, chia đôi lòng chữ.
5. Nét ngang ngắn (一): vạch ngang nằm trong lòng khung, cắt qua nét sổ.
6. Nét ngang dài (一): cuối cùng mới kéo vạch ngang dài nhất ở đáy, đâm ra hai bên khung. Nét này viết sau cùng và phải dài nhất - đây là điểm hay sai nhất của chữ 再.

Nguyên tắc "vạch ngang đáy viết cuối" cũng áp dụng cho 王, 五, 生... Muốn nắm trọn, xem quy tắc bút thuận trên trước dưới sau.

Bộ thủ và cấu tạo chữ 再

Trong bảng tra hiện đại, 再 thường được xếp vào bộ 一 (yī) - âm Hán-Việt NHẤT, nghĩa là một; nét ngang, bộ thủ Khang Hy số 1. Một số bảng xếp vào bộ 冂 (jiōng) vì phần khung bên ngoài. Nêu cả hai để bạn không bối rối khi tra từ điển thấy cách phân loại khác nhau.

Về mặt cấu tạo, 再 không phải chữ hình thanh mà là chữ chỉ sự: phần thân là 冉 và một vạch ngang chồng thêm ở trên. Chính cái "chồng thêm một vạch" đó là ý nghĩa của chữ - thêm một lần nữa. Chữ 一 (nhất) là nét gốc của mọi vạch ngang này, đáng luyện cho chắc tay trước.

Mẹo nhớ chữ 再

Cách nhớ trực tiếp nhất bám vào chính hình chữ: đã có sẵn các vạch, giờ chồng thêm MỘT vạch nữa lên → làm lại lần nữa. Chữ có tận ba nét ngang, tầng tầng lớp lớp - đúng hình ảnh việc gì đó lặp đi lặp lại.

Về âm Hán-Việt, 再 đọc là TÁI, và đây là món quà cho người Việt: tái diễn, tái phát, tái bản, tái sinh, tái chế - tất cả đều mang nghĩa "làm lại lần nữa". Nghe âm TÁI là bật ra nghĩa ngay, không cần học thuộc. Đây đúng là kiểu lợi thế nói ở âm Hán-Việt: lợi thế của người Việt học chữ Hán.

Ghép luôn với câu chào: 再见 = TÁI KIẾN = "tái ngộ, gặp lại" - người Việt đọc lên là hiểu, khỏi phải nhớ máy móc.

Đừng nhầm 再 với 在 và 两

Cặp 再 / 在 là một trong những cặp gây lỗi sai nhiều nhất với người mới, vì chúng đọc y hệt nhau (đều là zài) nhưng nghĩa khác hẳn:

Mẹo ngắn: 在 có đất nên "ở" một chỗ, 再 chỉ có vạch chồng nên "lại" lần nữa. Câu để tự kiểm tra: 我在家 (Tôi đang ở nhà) khác hẳn 我再来 (Tôi lại đến) - viết nhầm một chữ là câu đổi nghĩa hoàn toàn. Kiểu ghi nhớ theo cặp dễ lẫn như thế này hiệu quả hơn học rời từng chữ, xem thêm mẹo nhớ chữ Hán bằng hình ảnh.