Từ 最近 (zuìjìn) nghĩa là gì?

最近 chỉ được cả quá khứ gần lẫn tương lai gần

Đa số người học chỉ biết nghĩa "dạo này, gần đây" — nhưng 最近 còn dùng cho sắp tới, tuỳ vào thì của câu:

• 我最近很忙。(Wǒ zuìjìn hěn máng.) — Dạo này tôi rất bận. (hiện tại kéo dài)
• 他最近回国了。— Gần đây anh ấy về nước rồi. (quá khứ gần, có 了)
• 我最近要去北京。— Sắp tới tôi sẽ đi Bắc Kinh. (tương lai gần, có 要)

Cái quyết định nghĩa không phải bản thân 最近 mà là dấu hiệu thì trong câu: 了 kéo về quá khứ, 要/会 đẩy sang tương lai, không có gì thì hiểu là hiện tại. Đây là điểm rất "tiếng Trung": từ chỉ thời gian giữ nguyên hình, ngữ cảnh làm phần còn lại.

Vị trí trong câu — trước động từ, không đứng cuối

最近 là trạng ngữ thời gian, và mọi trạng ngữ thời gian đều đứng trước động từ:

• ✔ 我最近很忙。/ ✔ 最近我很忙。— cả hai đều đúng
• ❌ 我很忙最近。

Đặt đầu câu hay sau chủ ngữ đều được, khác biệt chỉ là nhấn mạnh: để đầu câu là nhấn vào khoảng thời gian. Cùng quy tắc này áp cho 今天, 早上, 晚上 — học một lần dùng cho cả nhóm.

Câu hỏi thăm cực kỳ thông dụng, nên thuộc lòng: 最近怎么样？ (Zuìjìn zěnmeyàng?) — Dạo này thế nào? Đây là câu mở đầu tự nhiên hơn hẳn 你好吗？ (câu mà người bản xứ ít dùng với người quen).

Đáp lại: 还行 (cũng được), 挺好的 (khá tốt), 老样子 (vẫn thế thôi).

最近, 这几天, 现在 — chọn từ nào

Nói 现在 khi ý là "dạo này" sẽ thành ra "ngay lúc này đây" — nghe như bạn đang bận đúng giây phút đó nên không nói chuyện được.

Chữ 最 là dấu hiệu so sánh nhất trong tiếng Trung, kéo theo cả một họ từ nên học luôn: 最好 (tốt nhất), 最大 (lớn nhất), 最后 (cuối cùng), 最初 (ban đầu), 最少 (ít nhất). Cứ đặt 最 trước tính từ là ra nghĩa "nhất" — không cần đổi hình từ như tiếng Anh.

Mẹo nhớ 最近

Chữ 最 có phần trên là 曰 (viết, nói) và phần dưới là 取 (thủ — lấy, gồm bộ tai 耳 và bàn tay 又). Hình gốc: cầm tai mà lấy đi — thời cổ đếm chiến công bằng số tai địch, ai lấy nhiều nhất là "nhất". Hơi rùng rợn nhưng nhớ rất dai, và giải thích đúng vì sao 最 mang nghĩa cực cấp.

Chữ 近 có bộ 辶 (sước — bước chân) ôm lấy 斤 (cân — cái rìu, ở đây gợi âm jīn → jìn). Nhớ theo hình: chỉ bước vài bước là tới, tức là gần. Cặp đối của nó là 远 (yuǎn — xa), cũng mang bộ 辶.

Ghép lại: cái gần nhất (最 + 近) tính từ bây giờ = dạo này, gần đây. Âm Hán-Việt TỐI CẬN ít dùng, nhưng chữ CẬN thì quen thuộc trong tiếng Việt: cận thị, lân cận, cận kề — đủ để bắc cầu nhớ nghĩa "gần".